vmario na jabber.gda.pl

Poemat o dzielnej niewieście

Poemat, znajdujący się na końcu Księgi Przysłów, pisany jest akrostychem, a konkretnie wierszem alfabetycznym. Następujące po sobie dystychy zaczynają się kolejnymi literami alfabetu hebrajskiego.

Czytaj dalej »

Inferno

„Inferno” to polski film z 2001 roku w reżyserii Macieja Pieprzycy. Jest dostępny na stronach TVP i można go obejrzeć on-line.

O „Inferno” nigdy wcześniej nie słyszałem, mimo iż niewątpliwie warte jest uwagi. Film opowiada historię trzech licealistek: Baśki, zwanej Xeną, Anki i Ingi, czyli Inez. Szczerze mówiąc, z początku nieco się zniechęciłem do oglądania, w czym niemały udział miała kreacja Katarzyny Bujakiewicz, która wcieliła się w rolę „słodkiej idiotki” Ingi. Ot, zapowiada się kolejny głupawy film o młodzieży, pomyślałem sobie, ale już za chwilę zmieniłem zdanie i wciągnąłem się w akcję.

Akcja ukazana jest nieco achronologicznie, ale bez zbędnego chaosu. Zabieg ten nie tylko urozmaica fabułę, ale ułatwia porównanie różnych postaw i zachowań tych samych osób. Muzyka dobrze wpasowuje się w klimat poszczególnych scen. W filmach o młodzieży zawsze obawiam się przede wszystkim dwóch rzeczy. Po pierwsze — zbyt dojrzale wyglądających aktorów — tu Monika Kwiatkowska grająca Xenę wydała mi się zdecydowanie zbyt poważna, okazało się jednak, że pasuje to do jej postaci. Po drugie — naturalizmu budowanego przede wszystkim przez wulgaryzację języka i zachowań. Na szczęście „Inferno” mimo mrocznego klimatu i ciężkiej tematyki posługuje się bardziej wyrafinowanymi środkami wyrazu niż zastąpienie w scenariuszu wszystkich przecinków panią lekkich obyczajów.

Czytaj dalej »

* * *

Nawet gdybyś dał człowiekowi wszystkie wspaniałości świata, nic mu to nie pomoże, jeśli nie ma przyjaciela, któremu mógłby o tym opowiedzieć.

Catharina E. Goethe

Niedziela

Pauza także należy do rytmu.

Stefan Zweig

* * *

Wobec przeciwnika, który jest o tyle potężniejszy i o tyle bardziej przemyślny, jedyną strategią może być prawda.

Jacek Dukaj, „Extensa”

A jakie to wszystko ma znaczenie? — szepnęła. — Żeby tylko żył; jakikolwiek. Myślisz, że zawahałabym się choćby przez sekundę? Myślisz, że robiłoby mi to jakąś różnicę? Że jest taka granica, po której mówisz już sobie: „A nie, dziękuję, to już wolę, żeby nie żył”? — Zaciskała palce i przyciągała moją głowę, aż złożyłem ją na jej kolanach. Pochylała się teraz nade mną, niewygodnie klęczącym, obolałym, szepcąc mi do ucha: — Nie ma takiej granicy. Nie ma takiej granicy. Nie ma takiej granicy. Nie ma takiej granicy. Nie ma takiej granicy.

Jacek Dukaj, „Extensa”

Jesiennej (i nie tylko) melancholii dziękujemy

Może zdążyliście się już zorientować, że ludziom takim jak ja — melancholikom, dla których miłość, ból, szczęście i niedola są jedynie wymówkami służącymi do podtrzymywania wiecznej samotności — życie nie oferuje ani wielkich radości, ani wielkiego smutku. Nie twierdzę, że nie możemy wiązać się z duszami dręczonymi podobnymi uczuciami — wprost przeciwnie, współczujemy im. Nie możemy jednak zrozumieć dziwnego niepokoju, który ogarnia nas w takich chwilach. Ta cicha udręka mąci nam umysł i studzi serca, zajmując miejsce przeznaczone na prawdziwą radość i smutek.

Orhan Pamuk, „Nazywam się Czerwień”

Kiedyś kojarzyłem melancholię z epoką romantyzmu i… Tatusiem Muminka. Wydawało mi się, że jest to pewna stoicka forma przeżywania emocji — ktoś raz się śmieje, a raz płacze — ktoś inny zawsze ze spokojem na twarzy wypatruje na horyzoncie lepszego jutra. Choćby nawet w głębi duszy nie wierzył, że kiedykolwiek je zobaczy.

W końcu jednak zaczęło do mnie docierać, że jest coś przerażająco prawdziwego w słowach, które ponoć usłyszał pewien chasyd od rabina:

Strzeż się melancholii, ona jest gorsza i bardziej zgubna niż grzech.

Czytaj dalej »

Piramida Maslowa?

[…] Pod koniec wizyty dzieci zebrały się w namiocie i ustawiły się w długą kolejkę po jedyny posiłek: miskę owsianki, rozdawanej przez UNICEF w krańcowych przypadkach.

Audrey rozmawiała z jakimś urzędnikiem. W tym samym czasie Robby i John zauważyli niedużą dziewczynkę, czekającą w kolejce głodnych dzieci. Mała jak zaczarowana wlepiała wzrok w obcą panią, którą wcześniej widziała w gronie rówieśników. Kolejka posuwała się naprzód, a na twarzy dziewczynki malowała się cała gama uczuć. Niemal otępiała z głodu, raz po raz zerkała na początek kolejki, ale za chwilę znów coś ją ciągnęło do Audrey. Walczyły w niej dwie najpotężniejsze siły, kierujące całym ludzkim życiem: wola przetrwania — a co za tym idzie zaspokojenia głodu — i potrzeba miłości, wiary i nadziei, którą zazwyczaj daje uścisk matki.

W pewnym momencie Audrey popatrzyła na nią i przerwała rozmowę. Dziewczynka wytrwała do samego końca. Kiedy już była pierwsza, spojrzała na miskę, potem na jedzenie… i nagle wyskoczyła z grupy i co sił w nogach pobiegła w stronę Audrey. Przeważyły uczucia, w tej chwili ważniejsze niż głód i instynkt samozachowawczy.

Sean Hepburn Ferrer, „Audrey Hepburn. Uosobienie elegancji”

Tak, mowa o tej samej Audrey, która zagrała w „Zabawnej buzi”. Nic dodać, nic ująć.

Czytaj dalej »

Nazywam się Czerwień

Pewien wielki europejski mistrz sztuk plastycznych spacerował po europejskiej łące z innym znanym malarzem i rozmawiali o sztuce. Przed nimi pojawił się las. Jeden mistrz powiedział do drugiego: „Jeśli jesteś prawdziwym artystą, narysujesz to drzewo tak, że miłośnik przyrody, gdy tu przyjdzie, rozpozna je pośród innych”.

Dziękuję Allahowi, że mnie, biednego drzewa, które tu widzicie, nie narysowano z taką precyzją. I nie dlatego, że boję się, iż gdybym powstało w stylu europejskim, to wszystkie psy Stambułu, uważając mnie za prawdziwe, siusiałyby na mnie, ale dlatego że ja nie chcę być drzewem samym w sobie, chcę być jego znaczeniem.

Orhan Pamuk, „Nazywam się Czerwień”

Gdy po raz pierwszy brałem w ręce tę książkę, nie wiedziałem o niej nic. Ponoć miał to być kryminał, ale tyle w tym stwierdzeniu prawdy, ile w słowach, że „Potop” to powieść przygodowa, a „Solaris” — historia miłosna. Owszem, od początku do końca jednym z głównych wątków jest morderstwo i poszukiwania sprawcy, ale to nie kryminalna zagadka sprawiła, że nie potrafiłem oderwać się od lektury. Tak naprawdę, jeżeli chodzi o fabułę, to bardziej wciągająca była miłosna gra między Czarnym i Şeküre, ale i ona sprawia wrażenie dodatku do czegoś znacznie głębszego, jak gdyby akcja w tej książce była zbiorem miniatur, namalowanych przez osmańskich mistrzów; miniatur, które nie oddają jednak istoty treści.

Czytaj dalej »

Philip K. Dick o najważniejszym pytaniu

Mój główny temat — kto jest człowiekiem, a kto tylko się nim wydaje (lub za takowego podaje)? — stoi tutaj na pierwszym miejscu. Dopóki wszyscy razem i każdy z osobna nie uzyskamy pewności co do odpowiedzi na to pytanie, stajemy wobec — według mnie — problemu najpoważniejszego z możliwych. Bez właściwej odpowiedzi na to pytanie nie możemy być pewni sami siebie. Nie znam nawet siebie, a co dopiero was. Dlatego też nie przestaję rozwijać tego tematu; żadne pytanie nie jest dla mnie ważniejsze. A odpowiedź nie przychodzi łatwo.

Philip K. Dick, komentarz do opowiadania „Druga odmiana” („Second Variety”)

Trochę o Cejrowskim i jego „Rio Anaconda”

W ostatnich dniach dużo można usłyszeć o Wojciechu Cejrowskim, zwłaszcza w kręgach katolickich i prawicowych. Najpierw TVP zdjęła z anteny „Boso przez świat”, a teraz radiowa Trójka zaniechała emisji prowadzonej przez niego audycji. W obu przypadkach sankcje wynikły z powodu udziału Cejrowskiego w spocie wyborczym Marka Jurka. Jasne jest, że dziennikarz mediów publicznych nie może promować konkretnej partii czy posła, ale z drugiej strony, w obu przypadkach Cejrowski nie jest chyba pracownikiem tych mediów sensu stricto, a obowiązujący go kontrakt nie nakłada na niego wspomnianych ograniczeń.

Czytaj dalej »