vmario na jabber.gda.pl

Z racjonalnego punktu widzenia większość takich zdarzeń to przypadki. Nawet jeżeli odrzucimy zasadę nieoznaczoności Heisenberga i zmusimy się do przyjęcia teorii determinizmu, to z praktycznego punktu widzenia i tak możemy założyć, że lwia część zwrotów w naszym życiu to zwykły przypadek.

Oczywiście, z teistycznego punktu widzenia rzecz ma się nieco inaczej, choć wydaje mi się, że obiema drogami można dojść do podobnych wniosków. Nie znam się na teologii, ale chyba nie popełniam herezji, jeżeli zakładam, że Bóg stoi zarówna poza przestrzenią, jak i poza czasem. Wobec tego widzi on wszystkie punkty w continnum czasoprzestrzennym jednocześnie. Stąd można przyjąć, że wszystko mogło być zaplanowane w momencie stworzenia, a nasza wolna wola jest złudzeniem wynikającym z niemożności obserwowania czasu jako całości. Nie lubię jednak fatalizmu i przychylam się do poglądu mówiącego, że Stwórca postawił u zarania dziejów pewne zdarzenia na naszej drodze, wiedząc co i kiedy wybierzemy, choć to wcale nie zmienia faktu, że nasz wybór jest rzeczywiście zależny od nas.

Pozostaje jednak wciąż pytanie o skalę Bożych interwencji. Cóż, rzecz w tym, że to tak naprawdę nie ma aż tak wielkiego znaczenia. Nieraz zadawałem sobie pytanie: czy to wola nieba, czy przypadek; czy to znak, czy tylko zbieg okoliczności? W pewnym momencie zdałem sobie sprawę, że koniec końców to zależy przede wszystkim ode mnie. To trochę tak jak z kotem Schrödingera — rzecz jest równocześnie przypadkiem, który nic nie znaczy, jak i kamieniem milowym naszego życia; do czasu, gdy dokonamy aktu woli, jest jednym i drugim. Znalezione na ulicy 20 PLN raczej nie będzie przypadkiem, bo za chwilę wydamy je w sobie właściwy sposób (precyzyjniej: sam fakt znalezienia to przypadek, ale podniesienie i wydanie tych pieniędzy już nie), ale niejedna myśl przemykająca nam przez głowę, niejeden napotkany człowiek, to tylko przypadkowe fluktuacje, które przechodzą bez echa. Nie pochylamy się nad nimi i nie wykorzystujemy ich, nie stają się więc niczym więcej jak stochastycznym szumem tła.

Nie są te moje rozważania żadną filozofią, ani odkrywczym spojrzeniem na świat, ale ja też nie lubię przypadku. Uwiera mnie myśl, że wystarczyłby jeden krok w inną stronę i coś ważnego by mnie ominęło, albo wystarczyłoby przesunąć jeden moment o sekundę w czasie, a uniknąłbym kłopotów. Chciałbym świata, który podpowiada mi, gdzie pójść; chciałbym Boga, który obdarza mnie Mądrością. Z drugiej strony chcę być kowalem swego losu, nie chcę być pionkiem, wolę rzucać kością — choć czasem wypadnie jedno oczko, a czasem sześć, w dobrej grze to nie przesądza o końcowym efekcie, bo wynik rzutu to tylko sugestia. Bóg nie gra w kości, powiedział Einstein. Temu samemu fizykowi przypisuje się jednak także stwierdzenie: Przypadek — to Bóg przechadzający się incognito i to właśnie jest dla mnie sedno rzeczy — napotykamy na swojej drodze te przypadki-nieprzypadki, ale kto się za nimi kryje, i co chciał nam dać, tego nie wiemy. Możemy tylko te zdarzenia pochwycić we własne ręce i uczynić z nich coś nowego i swojego; oby także pięknego i dobrego.