vmario na jabber.gda.pl

Bardzo mi się ta aplikacja spodobała, postanowiłem więc spróbować rzucić okiem np. na kwestię palenia tytoniu. Pomyślałem, że Gapminder powinien mi jak na dłoni pokazać zależność między zachorowaniami na raka płuc a paleniem papierosów. Do jednej osi przypisałem więc liczbę przypadków śmiertelnych raka płuc na 100 000 mężczyzn, a do drugiej — odsetek palaczy wśród tej płci. I tu niespodzianka — zależność jest, ale wcale nie tak wyraźna, jakby się chciało. Weźmy choćby Indie i Włochy, gdzie odsetek palaczy jest taki sam, ale liczba przypadków śmiertelnych w pierwszym przypadku jest ponad pięciokrotnie mniejsza. Po chwili główkowania doszedłem do wniosku, że hinduska służba zdrowia albo fałszuje wyniki, albo, co jest znacznie lepszym argumentem, słabo radzi sobie z wykrywalnością raka płuc. W sumie w obu przypadkach posłużyłem się metodą „jeżeli fakty nie zgadzają się z teorią, to tym gorzej dla faktów”. Dopiero po jakimś czasie coś mi w mózgu zatrybiło i doszedłem do wniosku, że w biedniejszych krajach ludzi zabija tysiąc innych rzeczy o wiele skuteczniej niż rak płuc.

Pierwsze podejście zakończyło się zatem fiaskiem. Niezrażony tym niepowodzeniem postanowiłem spróbować czegoś mniej oczywistego i zdecydowałem się na porównanie odsetka palaczy wśród kobiet i mężczyzn. I tutaj udało mi się wykoncypować kilka ciekawych wniosków.

To, że w lewym dolnym rogu mamy wiele ubogich krajów, to dosyć oczywiste — przecież ci ludzie często mają problemy ze zdobyciem jedzenia, nie mówiąc już o wyrobach tytoniowych. Niezbyt zaskakujące, ale ciekawsze jest spostrzeżenie, że większość najbogatszych państw układa się wzdłuż osi y=x — w końcu są to na ogół kraje, charakteryzujące się postępującą feminizacją i kobiety chętnie zamanifestują równość trując się smołą. Wobec tej hipotezy nikogo nie dziwi fakt, że Szwecja jest jednym z nielicznych społeczeństw, gdzie odsetek palaczy wśród kobiet jest większy niż wśród mężczyzn. Ale jak się mają do tego Japonia i Korea Południowa, które odbiegają od normy dla krajów wysoko rozwiniętych? Wytłumaczenie jest proste — społeczeństwa azjatyckie, niezależnie od pozycji ekonomicznej, charakteryzują się tradycjonalizmem i należy się spodziewać, że tutaj kobiecie nie będzie wypadało sięgać po papierosa.

Tak oto okazuje się, że równouprawnienie kobiet i mężczyzn znajduje odbicie w statystykach palaczy. Jest to oczywiście wniosek wysunięty dosyć pochopnie (co z Wenezuelą, Nepalem czy Boliwią?), po pobieżnej analizie, ale nie miałem na celu prowadzić naukowego wywodu — chciałem tylko pokazać, że statystyka wcale nie musi być nudna. Zachęcam do zabawy z Gapminderem — można łatwo zweryfikować niektóre ze swoich poglądów i odkryć ciekawe trendy.